Hoe ze de golven meten
De gedocumenteerde golven werden vastgelegd door geavanceerde satellieten zoals de SWOT-satelliet, Jason-3, en Sentinel-3. Deze systemen zenden radarpulsen naar het zeeniveau en meten de terugkeertijd, waarmee ze het zeeniveau en de significante golfhoogte reconstrueren. Zelfs veranderingen van een paar centimeter zijn zichtbaar in deze data, wat de precisie en betrouwbaarheid van deze technieken aantoont. Deze satellietaltimeters (de zogenoemde “waarheidsmeters voor de zee”) helpen oceanografische veronderstellingen omzetten in meetbare feiten.
Hoe ver die swell ging
Storm Eddie veroorzaakte niet alleen indrukwekkende golven ter plaatse, maar ook een uitzonderlijke swell die bijna 24 140 kilometer aflegde, van de Noordelijke Stille Oceaan via de Drake Passage naar de tropische Atlantische Oceaan. Zulke lange-afstandsgolven kunnen grote gevolgen hebben voor kusten wereldwijd, onder meer voor locaties als Waimea Bay en Mavericks in Californië, waar recordbrekende surfevenementen plaatsvonden.
Wat stijgende golven betekenen
Onderzoekers stellen dat sinds de jaren 1980 ongeveer één derde van de wereldwijde oceaan toenemende trends in gemiddelde en extreme golfhoogten laat zien. In de Zuidelijke Oceaan nemen de wintergolven toe met ongeveer 1-2 cm per jaar, wat resulteerde in een gemiddelde stijging van ongeveer 30 cm tussen 1985 en 2018. Deze veranderingen passen bij een wereldwijde toename van de golfkracht van ongeveer 8% sinds de jaren 1980. Volgens onderzoeksleider Fabrice Ardhuin kan klimaatverandering een belangrijke factor zijn, maar ook andere elementen zoals de zeebodemvorm en het stormspoor spelen een grote rol.
Warme oceanen en de kust
De Wereld Meteorologische Organisatie (WMO) meldde dat in 2024 een mariene hittegolf een gebied van ongeveer 40 miljoen km² in de westelijke Stille Oceaan en omringende zeeën bedekte (ongeveer vijf keer de oppervlakte van Australië). Warmere oceanen slaan meer energie op en voeden daardoor krachtigere stormen, wat de kans op zware golven vergroot. Die golven treffen niet alleen de recreatie (zoals het Eddie Aikau Invitational in Waimea Bay), maar hebben ook gevolgen voor kusterosie en stijgende vloedniveaus.
Kans: energie uit golven
Naast de uitdagingen bieden de stijgende golven ook mogelijkheden. Studies suggereren dat het golfenergiepotentieel in regio’s zoals Australië meerdere malen groter kan zijn dan de nationale elektriciteitsbehoefte. De technologie staat nog in de kinderschoenen, maar een combinatie van offshore wind en golfenergie apparaten zou die onstuimige swell kunnen omzetten in stabiele hernieuwbare energiebronnen.
Wat nu?
De recente ontdekkingen onderstrepen de noodzaak voor verder onderzoek naar de samenhang tussen klimaatverandering en veranderende oceaandynamiek. Zoals Ardhuin zegt: “Onze volgende stap is om de bevindingen te koppelen aan klimaatverandering”, wat aangeeft dat we ons begrip en beheer van deze natuurlijke verschijnselen moeten blijven verfijnen. De gevolgen van deze krachtige oceaankrachten zijn verstrekkend, van de stabiliteit van scheepvaartroutes tot de bescherming van kustgemeenschappen wereldwijd.
