Hoe satellieten de golven zagen
De golven van storm Eddie werden opgepikt door een reeks satellieten, waaronder de SWOT-satelliet (Surface Water and Ocean Topography), Jason-3 en Sentinel-3. Deze geavanceerde systemen sturen radarpulsen naar het zeeoppervlak en meten de terugkeertijd om het zeeniveau en de significante golfhoogte langs hun banen te reconstrueren. Zo kunnen ze zelfs veranderingen van enkele centimeters detecteren.
Met de SWOT-satelliet werd een significante golfhoogte van 19,7 meter vastgesteld. (Significante golfhoogte verwijst naar de gemiddelde hoogte van het hoogste derde deel van de golven.) Ter vergelijking: normale grote golven schommelen rond de 14 meter. Als golven ongeveer twee keer zo hoog zijn als de omliggende significante hoogte, worden ze beschouwd als “roguegolven”. Storm Eddie overtrof die grens ruimschoots, met individuele kamhoogtes geschat op meer dan 35 meter.
Wat het voor scheepvaart en kusten betekent
De extreme golven van storm Eddie hadden verregaande gevolgen. De swell reisde bijna 24.140 km, beginnend in de Noordelijke Stille Oceaan, via de Straat van Drake naar de tropische Atlantische Oceaan. Onderzoekers wijzen erop dat significante golfhoogten van 19,7 meter al genoeg zijn om grote schepen te beschadigen, wat scheepvaartmaatschappijen kan dwingen routes aan te passen. Een koerswijziging van honderden kilometers verlaagt de kans op zo’n ontmoeting, maar veroorzaakt ook extra brandstofkosten en kan leveringsschema’s in de war sturen.
Daarnaast dringen langdurige swells verder het land in, eroderen ze duinen en kustkliffen en verhogen ze het risico op overstromingen. Deze dynamiek benadrukt de noodzaak voor meer studies en voor aanpassingen aan veranderende maritieme omstandigheden.
Lange termijntrends en verband met het klimaat
Sinds de jaren 1980 is er een duidelijke opwaartse trend in zowel gemiddelde als extreme golfhoogten wereldwijd, vooral in de Zuidelijke Oceaan. Gemiddelde golfhoogten zijn daar met ongeveer 30 cm gegroeid van 1985 tot 2018. Ook is er een stijging van de totale golfkracht met ongeveer 8% sinds de jaren tachtig.
De stijgende oceaantemperaturen, zoals gerapporteerd door de Wereld Meteorologische Organisatie (WMO), zorgen ervoor dat de oceanen opwarmen en meer energie opslaan, wat bijdraagt aan de vorming van sterke stormen zoals Eddie. De effecten van mariene hittegolven zijn aanzienlijk: een gebied van 40 miljoen km² werd getroffen in 2024 (vijf keer zo groot als Australië).
Wat ons te wachten staat en mogelijke oplossingen
Projecties suggereren dat tegen het einde van deze eeuw, zonder significante emissiereducties, 60% van de wereldkustlijn grotere en frequentere extreme golven kan ervaren. Dit vraagt om maatregelen om ons daarop voor te bereiden, zoals het ontwikkelen van robuuste infrastructuur en het verbeteren van voorspellingen om beter voorbereid te zijn op onverwachte maritieme omstandigheden.
Fabrice Ardhuin benadrukt in zijn SWOT-analyse het belang van het koppelen van deze bevindingen aan klimaatverandering, maar waarschuwt ook dat “klimaatverandering niet de enige drijfveer is” achter zulke fenomenen. Meer bewustzijn en innovatie in duurzame energie — bijvoorbeeld golfenergie — kunnen helpen sommige directe gevolgen van deze dynamiek te beperken.
De effecten van zulke stormgolven zijn verstrekkend, en de recente satellietobservaties tonen dat onze planeet in staat is kolossale golfstructuren te vormen die serieus genomen moeten worden door zowel beleidsmakers als het brede publiek.
